SAILKAPEN UGARI

Aurreko batean, animali ezberdinen azterketarako sailkapenak egitea planteatzen genuen. sailkapenak era askotakoak izan daitezke.

sailkapen posible batzuk:
-bizitokiaren arabera: lur azpian, lurrean, uran (gozoan eta gazian), zuhaitzetan,...
-tamainaren arabera: handiak, txikiak, ertainak.
-elikaduraren arabera: haragijaleak, orojaleak, belarjaleak.
-azalaren arabera: lumadunak, iledunak, eskatadunak,...
-hezurrak bai, hezurrak ez: hornodunak eta hornogabeak.
-mugitzeko erabiltzen duten eraren arabera: hegan, narras, igerika,...
-erreprodukzio eraren arabera....

Sailkapenak era askotakoak izan daitezke baina kontutan izan behar ditugu haurren adinak. Ulertzen dituzten sailkapenak egin behar dituzte eta horretarako hasieran, sailkapen sinpleak izan beharko dira. Kontzeptuak barneratzen dituzten ahala, beste batzuk gehitzen joango gara.
Hasieran sailkapenak guztiok batera egitea, nire ustez, aproposena da. Era honetan, sailkatzen irakatziko dizkiegu eta beraien artean ikasi ahal izango dute, ideia eta iritzi ezberdinak konpartituz. Gainera, ideia horiek okerrak edo zuzenak diren egiastatzeko, arrazonamenduak eman beharko ditugu eta horiek altuz egitean, umeek asko ikasten dute. Arrazonatzea zer den eta arrazonamenduen garrantziaz ohartuko dira, talde handietan komunikatzen ikasiko dute, ideia berriak bereganatuko dituzte eta lehendik zituztenak,okerrak edo erdi zuzenak baziren, berrantolatu ahal izango dituzte.

ANIMALIAK LANTZEN

Ingurunearen lanketa, oso aukera zabalak eskaintzen dizkigu jarduerak eta esperientziak prestatzerakoan.

zer egin?
Animalia ezberdinak aztertzea eta zailkapenak egitea beraien artean(etxeko animaliak, ohianeko animaliak, baserriko animaliak, hornodunak, hornogabeak, hegaztiak...) esperientzia polita eta motibagarria izan daiteke haurrentzat.

nola egin?

Hasieran hurbileko animaliak lantzea komeni da, haurrak zuzenean ikusi eta aztertu ahal dituzten animaliak. ondoren, haurrentzat "arraroagoak" diren animaliak aztertu ditzakegu.

Hurbileko animalien kasuan, polita izaten da ikastetxearen inguruan dauden animaliak aztertzea. Txango bat prestatu daiteke eta animaliak behatu datuak artzen ditugun bitartean. ondoren klasean, txangoan lortutako datuak aztertu ditzakegu, galdera interesgarriak planteatu eta animalia batzuen ezaugarriak eta besteenak kontraiarri.

Haurrei eskaintzen diegun informazioa ez da gehiegizkoa izan behar ezta eskasa ere ez. informazioa ulerkorra, interesgarria eta zuzena izan behar da.

zer lantzen dugu?
Gainera animaliak eta ondorioz, ingurunea landuz batera hizkuntza idatzia landuko dugu eta era honetan proposatzea, kaligrafiako ariketa errepikakorrak eta aspergarriak alde batera utziz, zihur-aski oso motibagarria izango da haurrentzat eta beraz gustora egingo duten jarduerak izango dira. bestalde matematikako kontzeptu batzuk ere landuko ditigu.

adibidez: sailkapenak egiten ditugunean ( hornodunak eta hornogabeak, ugaztunak, hegaztiak eta arrainak...) eta animalien ezaugarriak aztertzen ditugunean (bi begi, lau hanka, bi hego, zazpi hanka,bustan bat...).

nori zuzenduta?
Proposamen hau adin guztietako haurrekin landu daiteke. Adinaren arabera, animalien inguruan ateratako informazioa zehatzagoa eta osoagoa izan beharko da eta zailkapenak gehitu. hasierako zailkapenak oso sinpleak izan behar dira.

Irakaslea galdera interesgarriak planteatu beharko ditu, haurren jakinmina sortuz. Honela estabaida sortu dezakegu eta haurrak, bata bestearengandik ikasi. Gainera talde lana, errespetua eta eztabaidetan parte hartzeko jarrera bultzatuko ditugu.

BILBOKO ZUHAITZEN INGURUKO PROIEKTUA

Zuhaitzen inguruko proiektu bat aurkitu dut googlen nabigatzen. Proiektu hau Bilboko zuhaitzen ingurukoa da. Hau duzue helbidea:
http://www.saretik.net/wqtxokoa/2001/>

EUSKAL HERRIKO ZUHAITZAK

EUSKAL HERRIKO ZUHAITZAK

Udazkenean gaudenez, Euskal Herriko hainbat zuhaitzez hitz egingo dugu: haritza, intxaurrondoa, urkia, haltza, astigarra, makala...

Haritza Atlantikoan, 700 metrotik beherako altueran, haritza zen nagusi. Hosto erorkorra du eta fruitua, ezkurra, txerri janarako oso estimatua da. Kalitate aparteko zura du, gogorra eta iraunkorra. Itsasontziak, altzariak eta upelak egiteko erabili ohi da. Lau haritza mota ezagutzen dira: haritz zuria, ur-haritza, ileduna edo ilauna eta ametza.

Intxaurrondoa Zuhaitz hau, berez, Pertsiakoa da, baina oso ondo egokitzen da Euskal Herrian. 25 metroko altueraraino irits daiteke eta hosto erorkorra du. Bere fruituak, intxaurrak, oso onak dira jateko. Intxaurrondoa hamabost urterekin hasten da fruituak ematen eta 70 urtetaraino jarrai dezake. Zura, pipiak jotzen ez duenez, oso preziatua da. Aroztegietan, altzarigintzan eta abar erabili ohi da.

Makala Makalak 35 metro izan ditzake, oso zuzena da, adaburu estu eta luzeekin eta enbor arre ilunarekin. Hosto erorkorra du, berde dirdiratsua eta bihotz tankerakoa. Fruituek ile kotoitsua dute. Zura nahiko kalitate eskasekoa da eta kaxak, paper-orea, agintxotxak, eta abar egiteko erabiltzen da.

Urkia Urkia 30 metroko altueraraino irits daiteke eta 100 urte iraun ditzake. Bere azala zuria da, leuna, eta oso erraz kentzen zaio. Nahiko gogorra eta zalua ere bada. Hosto erorkorrak ditu honek ere. Triangelu itxurakoan dira eta ertzetan hortzak dituzte. Kolorearengatik, mugak seinalatzeko erabiltzen zen baserrietan.

Astigarra Oso zuhaitz hostotsua da astigarra, baina hostoak erorkorrak dira. Oso azkar hasten da eta 15-20 metro izatera irits daiteke. Zura, marfil kolorekoa, trinkoa, zurruna eta iraupen handikoa. Altzarigintzan eta musika-tresnak egiteko erabiltzen da, gehienbat.

Haltza Zuhaitz hau leku hezeetan hazten da eta 25 metroetaraino hel daiteke. Erreka ondoetan egon ohi da. Enbor zuzena du, kolore ilunekoa eta adaburua tinkoa eta mutur zorrotzekoa. Hosto erorkorrak ditu, biribilak eta distiratsuak. Zura zuria da, baina lehortu ahala gorritu egiten da, eta horregatik beste zenbait zuren itxura egiteko erabili ohi da.

BI PROIEKTU OSO INTERESGARRI

Bi proiektu oso politak aurkitu ditut hik hasi aldizkarian eta horiek konpartitzea erabaki dut.

LEHEN PROIEKTUA:
ANIMALIAK ETA CALDER
2007-07-18
Ekintza ikastola
Azalpenak: Lehen zikloko bi kurtsoetako haurrak animalien inguruko gaia lantzen ari zirela, bost urteko haurrek ere gaia atera zuten goizeko asanbladan. Horrela hasi ziren hiru kurtsoen artean burututako proiektu hau. Une batean, konturatu ziren kurtso guztietan ari zirela animalien mugikorrak egiten eta, egoera hau aprobetxatuz, Calderren inguruko lantxo bat egin zuten. Proiektua, hiru kurtsokoen artean antolatutako erakusketa batekin bukatu zen.


BIGARREN PROIEKTUA:
UDAZKENA 2007-07-18
Ekintza ikastola
Azalpenak: Lau urteko gelako haur batzuk udazkeneko fruituekin eta hostoekin agertu zirenez, udazkenari buruzko proiektu txiki bat egitea pentsatu zuten. Bukaera bezala, udazkeneko horma-irudi erraldoi bat egitea aurreikusi zuten. Firin faran hostoak dantzan!

Proiektuak ikusi ahal izateko interesguneetan HIK HASI aldizkarian sakatu eta ondoren eskumako aldean parte hartzeko proiektuak. Proiektuetan gaudela Haur Hezkuntzaren gainean klikeatuko dugu eta bertan aipatutako proiektuak agertuko zaizkigu beste askorekin batera. Guri UDAZKinteresatzen zaizkigunak UDAZKENA eta ANIMALIAK ETA CALDER dira.

Testua birsartua

Koadro horren bitartez nahi dugun luzerako testua irakur daiteke desplazamendu barra erabiliz. Idazten duzun post horretan aukeratu HTML idazteko era. Bertan idatzi nahi duzuna eta testu birsartuan idazteko kode hau bertan itsatsi. Tamaina zure nahiaren arabera alda dezakezu.

TXANGOA ALTZONERA

ALTZON
Altzo erabilgarri izan dezakegu haurrekin zuhaitzen inguruko esperientziak landu nahi baditugu. Oso leku aproposa dugu txango bat prestatzeko eta mota askotako zuhaitzak aztertu ahal izateko.

Natura, basoak eta zuhaitzak

Altzoko lur azalera 998 hektarea izanik, bi herenak basoz beterik daude. Arbol edo zuhaitz mota desberdinek 655 hektarea hartzen dituzte. Horra zenbat hektarea betetzen dituzten hariztiek, artadiek, pagadiek, pinudiek eta bestelakoek:
Baso mota: zabalera hektareatan Hariztiak: 70Artadiak: 72Pagadiak: 181Pinudiak: 299Beste ostozabalak: 33Guztira: 655
Leku gehienetan bezala, pinudiak dira nagusi Altzon ere. Pagadi, artadi eta harizti dexente ere badugu ordea. Aipagarria da Altzon pagadien proportzioa % 28koa dela, Gipuzkoa osoan % 12 besterik ez denean. Aparteko aipamena merezi dute artadiek. Altzoko baso lurraren % 11 betetzen du arteak, Gipuzkoan % 2ra iristen ez den bitartean. Zaindu ditzagun arbasoetatik jaso ditugun altxor hauek.


BASO MOTA ETA ZABALERA HEKTARIETAN ALTZONEKO LURRALDEAN

hariztiak	artadiak	pagadiak	pinudiak
zabalera hektarietan	zabalera hektarietan	zabalera hektarietan	zabalera hektarietan
70	72	181	299